Conceptual Foundations of Physics and Chemistry

کاربرد قضیه ی ارگودیک در کوانتوم

2011-11-04T01:16:00.000+03:30

امروز به نظرم رسید در قضیه ی ارگودیک فرض کلاسیکی نهفته هست که اندازه گیری حالت سازست رو تغییر نمیده چون اگر اندازه گیری حالت سازست رو تغییر بده تعداد بیشماری اندازه گیری روی یک سازست ناممکن میشه و در نتیجه میانگین زمانی معنی نمیده. خوشحال میشم اگه کسی در مورد کاربرد قضیه ی ارگودیک در کوانتوم بیشتر توضیح بده.

گپی با دکتر شهشهانی

2010-06-09T17:37:00.003+04:30

معلم عزیز، دکتر شهشهانی مباحث خود را در جلسه ی گروه ما در حدوده سه ساعت پیرامون فلسفه ی ریاضی و چهار جریان اصلی آن ادامه دادند
دوستان علاقه مند می توانند صحبتهای ایشان را از این آدرس دانلود کنند

Pledge by F. Durrenmatt

2010-06-09T16:41:00.003+04:30

پس از مشورت با دوست عزیز، مجید کریمی، بر این شدم که این پست کوتاه را بنویسم.
در خصوص جایگاه و اهمیت شانس و احتمالات در طبیعت و بطور خاص زندگی انسان، و نقششان پیرامون فهم واقعیت و حقیقت صحبت می کردیم. به نظر می رسد که در قرن بیستم، حداقل در دنیای فیزیکی جایگاه این مفاهیم بسیار جدی شده است، تا جایی که بنیادی ترین سطوح توصیف فیزیک از طبیعت نیز درگیر چنین مفاهیمی شده است. البته نگاه بحث ما بیشتر در خصوص جایگاه این مفاهیم در زندگی انسان قرن بیستم بود. توضیح ساده ی نقش این مفاهیم در فیزیک امروز کار دشواری است، ولی این سختی را شاید ادبیات و هنر سهل کرده باشند. پیشنهاد ما خواندن رمان "قول" اثر نویسنده شهیر سوئیسی فردریش دورنمات است. این رمان توسط عزت الله فولادوند به فارسی ترجمه شده است.

Laws of Nature

2010-06-04T13:32:00.002+04:30

خالی از لطف نیست توجه و دیدن مجموعه سخنرانی های این کنفرانس در کانادا
http://pirsa.org/C10001

جلسه با دکتر شهشهانی

2010-06-02T20:38:00.001+04:30

جلسه ی دوم با دکتر سیاوش شهشهانی در روز یکشنبه 16 خرداد ماه در ساعت یک بعدالظهر در اتاق گروه شیمی بنیادی در طبقه سوم دانشکده شیمی برگزار می شود. دوستان مروری بر کتابهای معرفی شده را فراموش نکنند

گپی با دکتر قائمی

2010-05-30T17:19:00.000+04:30

میهمان امروز گروه ما دکتر قائمی از دانشگاه تربیت معلم بودند که در مورد کارهایشان در شبیه سازی صحبت کردند. ایشان برای آشنایی با حوزه ی کاری فعلی شان کتاب زیر را پیشنهاد کردند که توسط یکی از صاحب نظران اصلی این حوزه نوشته شده است:
How Nature Works: The Science of Self-Organized Criticality

جهت گیریهای نوین در فیزیک بنیادی

2010-05-28T21:19:00.001+04:30

یکی از کنفرانسهای خوبی که هر ساله برگزار می شود:
http://carnap.umd.edu/philphysics/conference.html
هر چند که ممکن است سمت و سوی آن با تحقیقات گروه ما تفاوتهای جدی داشته باشد

فلسفه ی ریاضی، گپی با دکتر سیاوش شهشهانی

2010-05-26T22:29:00.004+04:30

آخرین جلسه گروه شیمی بنیادی یکی از بهترینهایش بود. دکتر شهشهانی، استاد صاحب نام و صاحب سبک دانشکده ریاضی و ریاست فعلی دانشکده ریاضی مهمان گروه ما بود و حدود دو ساعت برای ما از دغدغه هایش در مبانی بنیادی ریاضی (البته به زبانی که ما هم بفهمیم!) صحبت کردند. ایشان با مطرح ساختن سه سؤال بنیادی در تاریخ ریاضی (بی نهایت، کم متصل، و رابطه ی ریاضی با سایر علوم) به بازشناسی و تشریح تغییر پارادایم در ریاضیات که از اواخر قرن نوزده تا اواسط قرن بیست رخ داده پرداختند. ایشان چهار جریان تأثیرگذار در این تغییر را بصورت زیر شناسایی کردند:

1- ایده آلیزم کانتی

2- هندسه های غیراقلیدسی

3- بحثهایی که در مورد کم متصل (continuous quantity) در قرن نوزده شد، بخصوص در سایه حساب دیفرانسیل

و 4- جبری سازی ریاضیات

در جلسه ی آینده (17 خرداد) ایشان به طور دقیقتری در مورد هر یک از این جریانها و شخصیت های تأثیرگذار در هر جریان بطور مفصلی صحبت خواهند کرد.

مراجعی که ایشان برای مطالعه معرفی کردند به شرح زیر است:

Thinking about Mathematics: The Philosophy of Mathematics

Philosophy of Mathematics: An Introduction

The Oxford Handbook of Philosophy of Mathematics and Logic

Philosophy of Mathematics: Selected Readings

Philosophies of Mathematics

کنفرانس

2010-03-18T09:55:00.001+03:30

قابل توجه دوستان حوزه‌ی نگاشتمان.... چهارمین کنفرانس در زمینه‌ی مباحث بنیادی در نگاشتمان امسال برگزار می‌شود، برای اطلاعات بیشتر به اینجا مراجعه کنید

گزارش 2، 26 اسفند - شبیر صدیق

2010-03-17T22:47:00.002+03:30

در هفته‌ی گذشته، تمرکز اصلی روی نوشتن گزارش برای دکتر شفیعی بود (و همچنان هست) و مثل همیشه در حال نوشتن مجبور به خواندن منابع جدیدی هم شدم وهمچنان نوشتن علمی برایم ساده نشده است. فکر می‌کنم این گزارش بخش اصلی تز هم خواهد شد. پس از تایید مطالب توسط دکتر سعی خواهم کرد خلاصه‌ای شسته و رفته‌ای از آن در همین بلاگ ارائه دهم. در حین همین مطالعات یکی از بخش‌هایی که در کتاب کوانتوم سوپرپوزیشن طرح کرده بود (قضیه‌ی نوری) و من آن را شبیه به یک اصل موضوعه پذیرفته بودم در سکورایی پیدا کردم و حالت کلاسیکی آن را هم در الکترودینامیک جکسون. البته وقت زیادی روی جکسون نگذاشتم (تنها در حد تورق)، اما اثباتی که در سکورایی شده بود از قضیه مرا با دلی آرام وقلبی مطمئن (!) به ادامه‌ی کار مشغول کرد.

مقاله‌ی جدیدی هم در آرکایو در حوزه‌ی کوانتوم بیولوژی منتشر شده بود که آن را هم شروع کرده‌ام، آن‌چنان که ممکن است بدانید زیست‌شناسی کوانتومی اساسا مخالفان خودش را دارد، عده‌ای آن را تنها بازی‌هایی ذهنی می‌دانند اما با توجه به اکتشافات تجربی جدید این حوزه کم‌کم دارد جدی‌تر از پیش می‌شود. مخالفان این حوزه بهانه‌ی اصلی‌شان همساززدایی است که در محیط تر و پر برهم‌کنش موجودات زنده می‌بایست اتفاق بیافتد. به شخصه این دست بدبینی‌ها را معادل بدبینی‌هایی می‌دانم که 8 -9 سال پیش در مورد حوزه‌ی محاسبات کوانتومی می‌شد و حتی عده‌ای معتقد بودند که فاند آن تحقیقات تا دو - سه سال بعد (2004!) قطع خواهد شد و فکر کنم همه‌ی ما وضعیت این حوزه را در حال حاضر می‌شناسیم.

کتاب جز و کل هایزنبرگ را هم اکیدا به همه‌ی دوستان توصیه می‌کنم خواندن یا بازخوانی‌اش را
کتاب غیر علمیی که در دست دارم نیز کافکا در ساحل اثر موراکامی است که دو سه روز است شروع شده و به زودی تمام خواهد شد

Double well Potentials

2010-03-16T10:47:00.006+03:30

مسئله‌ی چاه پتانسیل و چاه پتایسیل‌های دوگانه (؟) تقریبا عمری به اندازه‌ی مکانیک کوانتوم دارند
معمولا پتانسیل این مسئله را به صورت زیر می‌نویسند

روش معمول برای حل این مسئله احتمالا از کانال روش‌ اختلال می‌گذرد، اما مشکل این است که در عددهای بزرگ ترم
bx^4
قابل صرف‌نظر کردن نیست، هر چقدر هم که
b
کوچک باشد. در نتیجه استفاده از اختلال پاسخی منطقی برای این سوال نباید باشد، راه حل پیشنهادی‌تان چیست؟

تاریخچه تحقیقات یکی از اعضای گروه پیرامون مبانی بنیادی مکانیک کوانتومی- شماره 1

2010-03-06T00:37:00.011+03:30

مطلب زیر حاوی نکاتی است از، به اصطلاح، تاریخچه کارهای بنده بر روی مکانیک کوانتومی است که خلاصه شده ی دست نوشته هایی است که از آن سالها دارم.
در دانشکده شیمی دانشگاه شریف، اولین دانشجوی ارشد دکتر شفیعی (محمد اشتری) بر روی قضیه کوچن-اشپکر و مباحث مرتبط با آن کار کرد. هدف کار چه بود، ماحصلش چه شد، هیچ اطلاعی نداشتم. تلاشهایم هم برای ارتباط علمی با این دانشجو مفید واقع نشد. عملاً بود و نبود این تحقیق برای تحقیقات من فرقی نکرد و تجربه ای از جانب این اولین تلاش گروه دکتر به من منتقل نشد. من و مجید کریمی دانشجویان بعدی دکتر شفیعی بودیم، که البته ارائه ی تقاضای ما به دکتر و پذیرفته شدنمان توسط ایشان خود آداب مفصلی داشت که خارج حوصله این متن است. در میانه های ترم دوم ارشد، دکتر شفیعی دو پیشنهاد پروژه داشتند که با من مطرح کردند. یکی بر روی رویکردهای نوین تفسیر کپنهاگی و ایده های de Muynck (وب سایت مییونک آن زمان حاوی این همه اطلاعات نبود)، و دیگری تحقیقات Uffink در ترمودینامیک بود. در آن زمان من هیچ اطلاعی از تحقیقات و مطالعات دیگر دکتر در حوزه کوانتوم نداشتم. علاقه من به مکانیک کوانتومی، و البته جذابیت نامهای بزرگانی چون بور و هایزنبرگ مرا به سمت تز کوانتومی کشاند. برای این تز دو کتاب توسط دکتر شفیعی معرفی شد: کتاب The Interpretation of Quantum Mechanics and the Measurement Process و کتاب The Philosophy of Quantum Mechanics: An Interactive Interpretation . کتاب دوم را نتوانستم درست بخوانم، و کتاب اول را به سخت ترین شکل ممکن خواندم. ماحصل کتاب اول، آشنایی با فرمالیزم کوانتومی بود (البته چون نمادهای این کتاب بسیار خاص بودند، کتاب بسیار سخت خوان بود). این دو کتاب برداشتی از تفسیر کپنهاگی ارائه نکرده بودند و در راستای ایده های مطرح شده در پروپوزال نبودند، بخصوص کتاب دوم. ماحصل نهایی این دو کتاب در فصل 3 بخش 5 تز بود برای ارائه فرمالیزم اندازه گیری کوانتومی. به علت ایمانی که به دکتر شفیعی داشتم، تا پایان ترم سه دوره ی ارشد، تنها خود را ملزم می دانستم که بر روی منابعی که ایشان معرفی کرده بوند کار کنم. در عین حال، تجربه ی شخصی من از کار بر روی فرمالیزم مکانیک کوانتومی اصلاً مرا راضی نمی کرد. تا بدین جای کار من در کارم دو نقطه ضعف بزرگ حس می کردم، اول آنکه فرمالیزم کوانتومی را خوب مسلط نبودم و دوم آنکه نمی دانستم تفسیر کپنهاگی چیست که بخواهم بر روی رویکردها نوینش کار کنم. برای اصلاح ناتوانی فرمالیزمی، کتابهای Sakurai و Ballentine را بارها و بارها خواندم، بی آنکه کسی برایم توضیح دهد که این عدم درک صحیح از فرمالیزم کوانتومی به علت عدم آشنایی با برخی از مسائل زیربنایی تر مانند فضای برداری و غیره (مباحث جبر خطی) بوده است. بعدها متوجه شدم که حداقل فرمالیزم مورد نیاز برای کارم در حد چیزی بوده است که بچه های فیزیک در لیسانس با گذراندن واحدهای کوانتومشان البته با زیربنای ریاضی-فیزیک حاصل می شود. بطور کلی احساسم این بود که اشکال بزرگ من در قیاس با تحقیقی که به آن علاقه مند بودم آن بود که برای آن به خوبی ترتیب نشده بودم، و البته کسی هم برنامه ای برای حل این موضع نداشت. در دوره ارشد تنها همان یک درس رایج کوانتوم ارشد برای دانشجویان شیمی بود که در خصوص مکانیک کوانتومی گذراندم. آشنایی با استادی دیگر یا درسی دیگر و یا گروه دیگری که با آنها همفکری داشته باشیم محدود به دکتر فهمی و دکتر مهجانی بود که هر دو ارتباط توسط دکتر شفیعی برقرار شده بود. دکتر مهجانی، نگاه فلسفی بسیار خوبی داشتند و در شکل دهی نگاه فلسفی من به علم و دانش تأثیر بسیار مثبتی داشند. متأسفانه حضور دکتر فهمی در گروه چندان منظم نبود و رابطه ی ما با ایشان کمتر به سمت بحث جدی علمی پیش رفت، هر چند که هر گاه که چنین فرصتی پیش آمد نتایج آن بسیار سودمند بود. از ترم سوم قدری از تسلط بر فرمالیزم کوانتوم راضی شدم و تصمیم گرفتم برای فهمیدن تفسیر کپنهاگی متون اصلی خود نیلز بور را بخوانم. البته این کار واقعا کاری سختی بود، اما تصمیم آنرا گرفته و انجامش دادم. مقالاتی که از بور خواندم آنهایی بود که مجموعه ی Quantum Theory and Measurement آورده شده است. بعدها که منابع دیگری مانند Howard بر روی نیلز بور را خواندم خوشحال شدم، چرا که برداشت ما از بور تقریباً مشابه آن چیزی بود که این منابع معرفی کرده بودند. در کنار این مباحث، به دو موضوع دیگر نیز بسیار علاقه مند شدم. اولی آزمایشهای کدام-مسیری بود (که به نظرم بهترین ابزار برای نقدی فیزیکی از تفسیرهای مکانیک کوانتومی هستند) و دیگری تفسیرهای اطلاعاتی از مکانیک کوانتومی، بخصوص کار Fuchs (که به نوعی رویکردهای نوین تفسیر کپنهاگی (بخصوص نزدیک به نگاه سالهای پایانی عمر هایزنبرگ) هستند، البته نه تمامی اینگونه تفسیرها). این دو موضوع مورد استقبال دکتر شفیعی واقع نشدند، و البته وارد شدن به سمت تفسیرهای اطلاعاتی را ایشان بطور خاص نهی کردند، اما بعدها رویکرد مثبت تری نسبت به آزمایشهای کدام-مسیری نشان دادند. آزمایشهای کدام مسیری بطور مفصل، ولی رویکردهای اطلاعاتی بطور بسیار خلاصه ای در تز من مورد توجه قرار گرفتند. نگاه من به جایگاه تفسیرهای اطلاعاتی، بعدها همانند نگاه دکتر شفیعی شد، اما به دلایلی کاملاً متفاوت. اما در خصوص آزمایشهای کدام-مسیری نگاه بنده بسیار راسخ تر و جدی تر شد و حتی تز دکتری من بر روی همین موضوع شد.
بطور کلی، تز ارشد بنده در راستای بسیار خوبی قرار داشت: آشنایی با اصیل ترین نگاهها و تلاشها در فهم مکانیک کوانتومی و مسائل بنیادی آن. اما منابعی که در اختیارم قرار داده شده بود، منابع خوبی نبودند و این مسأله برای من بسیار مشکل آفرین بود و سالها از من وقت و انرژی گرفت تا بتوانم آنرا جبران کنم. به بیان دیگر، در طی دو سال ارشد، همیشه یک ابهام آزاردهنده ای در خصوص اینکه قرار است به چه سؤالی پاسخ دهیم و برای آن چه مواد و منابع مطالعاتی داریم مرا آزار می داد. در عین حال، با توجه به آنکه دانشجوی دانشکده شیمی بودم، همیشه احساس ضعف در فرمالیزم داشتم، ولی گروه دکتر برنامه ی خاصی برای حل این نقطه ضعف بخصوص برای جبران عدم وجود درسهای متناسب در دانشکده شیمی نداشت. علاوه بر این، وقتی امروز دست نوشته های قدیم و ایده های آن زمان را مرور می کنم، به شدت احساس می کنم که اگر تعاملی میان اعضای مختلف گروه (مثلا من و مجید) بطور روشن و خوبی شکل می گرفت، حتماً به نتایج بسیار خوبی می انجامید، که متأسفانه این مهم رخ نداد و حتی گاهی نهی هم می شد.

تحقیقات دکتر شفیعی به روایت مقالات

2010-03-05T23:02:00.009+03:30

در ادامه سعی خواهم کرد که موضوعات خاصی را به عنوان حوزه های تحقیقاتی گروه مورد شناسایی قرار دهم. گروه ما بر روی دو موضوع کلی کار می کند: مکانیک کوانتومی و ترمودینامیک. در حاشیه ترمودینامیک مباحثی مانند information نیز وجود داشت که البته تحقیق در حوزه ی ترمودینامیک در گروه ما به حاشیه رفته و تحقیقات information جایگزین آن شد. این قسمت را مجید باید توضیح دهد، که البته به نظر من ماحصل تحقیقات وی و تعاملش با دکتر در چنین تغییر رویه ای مؤثر بوده است. البته اگر به ماحصل تلاش علمی دکتر شفیعی دقت کنیم، ایشان تا کنون 15 مقاله چاپ کرده اند (البته بر اساس آمار Scholar Google سیزده مقاله!) که 9 تای آنها پیرامون مکانیک کوانتومی و مباحث مرتبط با قضیه بل است (یکی از این مقاله ها ارتباطی با مفهوم پتانسیل کوانتومی هم دارد)، یک مقاله در خصوص آزمایشهای انتخاب با تأخیر، دو مقاله بر روی تفسیر بروکنر-زایلینگر، یک مقاله در خصوص Entropy and Information، یک مقاله در نقد دیدگاههای موهروف، و یک مقاله در خصوص ترمودینامیک کوانتومی. در سه مقاله پیرامون information بحثهایی شده است که دو مقاله از این سه مقاله کوانتومی و یکی دیگر ترمودینامیکی است. در مجموع، 93% کارهای دکتر کوانتومی و 60% بصورت خاص بر روی مسائل قضیه بل بوده است. البته در 20% مجموع مقالات دکتر به information هم پرداخته شده است، البته در رویکرد و سطحی بسیار متفاوت با تحقیقات اخیر ایشان بر روی این موضوع. ازمجموع 15 مقاله، سه تای آنها با اعضای گروه خودشان در دانشکده شیمی دانشگاه صنعتی شریف بوده است. البته تنها 11 مقاله از نوشته های چاپ شده ی دکتر در arXiv قرار داده شده است. در عین حال تحلیل دقیق تر این مقالات از لحاظ محتوا و موضوع، بخصوص زمان چاپ و البته زمان ارسال مقالات، همه و همه حاوی نکات ارزنده ای است که ان شاءالله در فرصت دیگری به آن خواهم پرداخت.

حرفه:علم

2010-03-04T02:16:00.004+03:30

در دنیای مدرن امروزی، کار علمی کردن یک حرفه هست، با تمامی ضوابط و اصول و مسائل هر حرفه و شغلی. اگر این نکته را فراموش کنیم، بی شک در راه تحقیق و تلاش علمی خودمان دچار مشکلات بسیاری خواهیم شد. حتی می خوام یک قدم جلوتر بروم و بگویم که دنیای علم در این عصر، همانند دنیای کسب و تجارت است، با همان ضوابط و اصولی و قوانین. هر کس این مسأله را به درستی درک نکند و بی توجه به آن وارد این بازی شود، همانند کسی است که سرمایه عظیمی را بی هیچ شناختی در جایی خرج کند که هیچ بازدهی نداشته باشد.
برای گروه ما، به دو علت توجه به این نکته بسیار بسیار مهم است و آنچه در ادامه می خواهم بگویم این است که رفتار جمعی ما تاکنون حاکی از عدم شناخت و درک صحیح از چنین فضایی است. علت اول آن است که گروه ما در ایران است، و ما علی الاصول مشمول تمامی نقاط ضعف سیستمی که در آن هستیم خواهیم شد، مگر آنکه برای آن چاره ای باندیشیم (هر چند معتقد هستم که خارج شدن کامل از سایه ی وضع موجود در دانشگاه های کشور ناممکن است، مثلا جستجو کنید که تا الان چند نفر از استادهای دانشکده شیمی شریف مقاله مشترک با هم چاپ کردن، به یابنده یه جایزه ی بزرگ داده می شود، و البته برای قیاس اینجا را ببینید!!). و دوم آنکه حوزه ی کاری این گروه، حوزه ی کاری بسیار خاص و ویژه است. حتی می توانم در کنار این دو علت، نکته ی بسیار مهم دیگری را اضافه کنم که گروه ما عضو دانشکده ی شیمی است!
بگذارید ادامه ی بحث را با مثالی دنبال کنم. گروه ما همانند یک شرکت تجاری است. کارمندان آن؟ همین ما دانشجویان که عضو آن هستیم. رئیس شرکت، دکتر شفیعی. محصولات ما؟ مقالات علمی. خوب به این مثالی که زدم دقت کنید. ممکن است که بگوییم نه آقا، هدف ما چیز دیگری است و فلان است و بیسار. اما آیا شما شرکتی را دنیا سراغ دارید که محصولی را برای عرضه و فروش ارائه نکند و فقط برای رضای خدا موش بگیرد؟ آیا دانشمند یا گروه علمی را سراغ دارید که معیار قضاوتتان از آن گروه چیزی به جز مقاله هایش باشد؟
خب، پس ما یک شرکت هستیم که در کشور ایران قرار است محصولی بسیار خاص را تولید کنیم، محصول ما از این محصولهای تجاری معمولی نیست که بشود با یک کار و فنآوری ساده یه بازار عرضه شود و مشتریهای زیادی هم داشته باشد. شرکت ما مثل شرکتهایی است که با فنآوریهای بسیار پیشرفته محصولاتی بسیار پیشرفته و خاص تولید می کنند. اگر قدری در این مثال تأمل کنید، جایگاه و اهمیت تعامل فکری و کار گروهی برای نیل به اهداف شرکتمان برایتان روشن می شود.
هیچ شرکتی در دنیا بدون هماهنگی و برنامه ریزی جمعی میان اعضایش به جایی برسیده است. هیچ شرکتی در دنیا (حتی شرکتی که سماق تولید می کند که فنآوری آن برای عصر گروهبان دویی هیتلر است) بدون توجه به محصولاتش و بازار مربوطه دست به برنامه ریزی و تولید محصول نزده است. هر شرکتی در دنیا برای اعضایش برنامه ی مشخص دارد که برای نیل به آن اهداف باید در تعامل با سایر قسمتهای شرکت باشد. تمامی شرکتهای بزرگ دنیا، با محصولات پیش پا افتاده و بسیار معمولی شروع کرده اند (شرکت ناسیونال-پاناسونیک از یک چراغ روشنایی بسیار ساده و مسخره شروع کرد، و یا نمی دانم که آیا تجربه ی ویندوزهای اولیه که بر روی سیستم DOS نصب می شد را داشته اید یا غیر)، ولی به آن قانع نبوده و به سرعت به سمت اهداف والاتر خودشان رفته اند.
سؤال من این است ما به عنوان اعضای این گروه (این شرکت) چقدر به این نکات توجه داشته ایم و رفتار هر کداممان چقدر در راستای آن چیز حداقلی بوده است که در دنیا رایج است؟
با حلوا حلوا کردن دهانی شیرین نشده است. تفاوت میان توهم علمی و تفکر بنیادی از باریکی یک مو نیز ظریف تر است ...

گزارش شماره ی یک، 9 اسفند 89 محمد بهرامی

2010-03-01T04:57:00.020+03:30

مطلبی که رو که اینجا نوشتم یک هدف بیشتر نداره، همفکری علمی بین دوستانی که از قبل می شناختم و توی یه گروه هستیم. هیچ هدف، یا انگیزه یا چیز دیگه ای به جز همینی که گفتم پشتش نیست، پس خواهش می کنم بدون پیش قضاوت و بدور از تنگ نظری متن رو بخونید. باز هم می گم، تلاش کنیم و دست به دست هم بدیم که یه جو علمی خوبی داشته باشیم، بدور از برچسب زدن، نصحیت کردنهای اخلاقی، و چیزهای حاشیه ای دیگه... خدایا ما را از حاشیه بدور دار...

توی هفته ی قبل کارهای مطالعاتی من به شرح کلی زیر بودن
1- بحث طولانی رو که مدتها با مهدی سراوانی داشتیم رو سعی کردیم وارد فاز نوشتن کنیم و البته شروع هم کردیم. ایده ی اصلی اینکار روی اثرات فوق نوری در کوانتوم غیرنسبیتی هست و همچنین قضایای نفی در این خصوص، اگر دوستان مایل بودن یه متن کوتاهی آماده کردم، می تونن بخونن. ایده ی اصلی ما این بود که تا کنون قضایای نفی سینگال دهی فوق نوری همه بر این اساس بودند که اگر به اصطلاح اثرات ناموضعی در کوانتوم وجود داشته باشند، این ناموضعیت تنها در صورتی می تواند چک تجربی شود که اندازه گیری در یک فضا سبب تغییر در نتایج اندازه گیری در فضای دیگری که در فاصله فضاگون (space-like) از آن فضا قرار دارد شود، یعنی نقض شرط علیت نسبیتی، و این ایده را برای سیستمهای درهمتنیده مورد بررسی قرار می دادند. ترجمان کوانتومی شرط علیت نسبیتی این است که برای دو سیستم که در فاصله فضاگون هستند، احتمالات برای یک سیستم نمی تواند با هر بلایی که سر سیستم دیگر می آوریم تغییر کند. قضایای نفی سینگال دهی فوق نوری فرض می کنند که با استفاده از همبستگی های کوانتومی در سیستم های در همتنیده می توان پروتکلهایی برای سینگال دهی فوق نوری ارائه کرد، سپس نشان می دهند که آن پروتکل در تناقض با یکی از اصول مکانیک کوانتومی (مثلا خطی بودن دینامیک، یا مثلا یکانی بودن تحول زمانی) است و لذا شرط علیت نسبیتی در مکانیک کوانتومی غیرنسبیتی ارضاء می شود، حداقل در سطح بازخوانی جدید بر اساس احتمالات از این شرط. هر چند که برخی از فیلسوفان و فیزیکدانان به این گونه نحوی استدلال ایرادهایی وارد کرده اند. ما سعی کردیم که بالاتر رفتن از سرعت نور رو جدای از همبستگی های کوانتومی و سیستمهای درهمتنیده بررسی کنیم و ببینیم که آیا شرط علیت نسبیتی جدای از همبستگیهای کوانتومی هم هنوز در حوزه ی کوانتوم غیرنسبیتی ارضاء می شود یا خیر. در این هفته ی که گذشت بیشتر مراجعی رو که در این فایل (اینجا) آورده شده رو پیگیریهایی کردم. هر چند که بطور متمرکز و عمیق نخوندمشون.
2- برای رفع خستگی، من دوست دارم که نمایشنامه بخوانم، حداقل این روزها ویرم این است. چندین نمایشنامه از هنریک ایبسن (روسمرهلسم، وقتی ما مردگان سر برداریم، بورکمان)، استریندبرگ(پدر)، برشت(گالیه)، پینتر(جشن تولد)، بایخو(داستان یک پلکان) و ویسنییک (زن همچون میدان نبرد، تماشاچی محکوم به اعدام)، رضا (زندگی در سه روایت)، چرمشیر (روایت عاشفقانه مرگ در ماه اردیبهشت، رقص مادیان) و آنوی(آنتیگون) خوندم. کلاً سری دور تا دور دنیا نمایشنامه از نشر نی رو قویاً پیشنهاد می کنم. ایبسن مانند همیشه عالی، "وقتی ما مردگان سر برداریم" نشان از تولد ایبسنی جدید دارد، ولی حیف که مرد و کار دیگری نکرد. جسارت و توان ایبسن در اینکه در هر کاری خودش را به نقد می کشد، بخصوص در کار آخرش، مثال زدنی است، یعنی شاهکار است. استریندبرگ اعصابم را ریخت بهم، اولین کاری بود که از این نابعه سوئدی می خواندم، و تقابل جالبی با نگاه ایبسن به زن داشت. گالیله برشت جدای از اینکه آیا داستانی تاریخی است یا نه بسیار خوب بود، و ... به داریوش فرهنگ با این طرز اجرا و بازخوانی اش از این شاهکار! پینتر اعصاب خوردکن و عجیب است، بدون نقد آخر کتاب ارتباط درستی با اثر برقرار نکردم، اصلاً به تازه واردهای دنیای نمایشنامه توصیه نمی کنم. با کار بایخو احساس نزدیکی می کردم، به فرهنگ ما شبیه بود، آخ که داریوش خان مهرجویی چه فیلمی با این نمایشنامه می تواند بسازد، و خدا به زمین گرم بزند کسانی را که فکر می کنند اقتباس آزاد از یک نمایشنامه برای اجرا به معنای ... در نمایشنامه است. ویسنییک خوب و روان می نویسد و برای آنکه آدم نمایشنامه خوان شود کارهایش خوب است، ایده ی "زن همچون میدان نبرد" ایده ی جالبی بود، و البته نمایشنامه پر از دیالوگها قابل تأمل، این بالکانی ها هم خل چلهایی هستند مثل خودمان. کار رضا مثل همیشه خوب و روان. کلاً نمایشنامه نویسان به زبان فرانسوی (اشمیت، ویسنییک و رضا) خیلی روان و زیبا می نویسند و برای هدیه دادن کتابهای خوبی هستند. چرمشیر خوب اقتباس کرده است، حداقل در این وانفسایی که گوران و فرهنگ "اقتباس" را به معنای "... در کار دیگری" تعبیر کرده اند، چرمشیر مثل دمپایی است در بیابون. کار آنوی تأمل برانگیز بود، دوستانی که تبع سیاسی دارند از دستش ندهند.

اما بحثهای و تبادل نظر با دیگر دوستان
1- یه مقاله ای روی ناهمدوسی در کاوکها رو آرش داد به من برای مطالعه. البته هنوز کلیت کار دستمون نیمده که به چه فرمی و چگونه می شه کار رو پیگیری کرد و البته به نظرم خود آرش هم هنوز تصویر روشنی از موضوع نداشت. مقاله ای که آرش داد مثل مطالب فصل 7 بخش 5 از کتاب هاروچه بود. هنوز من فرصت نکردم که این مطالب رو با دقت بخونم.
2- با شبیر در خصوص کارش یه صحبتی داشتیم. ایده اش برهمکنش میان الکترون پلازیره و مولکولهای کایرال بود. البته به نظر من هامیلتونی برهمکنش که نوشته بود یه ایراد اساسی داشت که کل کارش رو زیر سؤال می برد. اگه خود شبیر اینجا در مورد کارش توضیحی داد من هم نکته ام رو بیشتر می تونم توضیح بدم.
3- فرهاد یه مقاله از ژوزن روی نسبیت خاص فرستاد که من فقط خلاصه اش رو خوندم و البته به نظرم کار جالبی اومد( arXiv:quant-ph/0512168 v1). بحث خاصی با فرهاد نداشتم.
4- از کارهای مجید و خانم جباری خبری ندارم. مدتها قبل آخرین بحث من با خانم جباری در مورد این بود که ایشون مراجعی برای مطالعه روی آزمایش دوشکاف می خواستن که چندین مرجع بهشون داده بودم برای مطالعه. مجید در حال نوشتن هست، می دونم که مطالعات مفصلی روی حوزه ی کاری خودش (ترمودینامیک، قانون دوم و مفهوم information) داشته، ولی بحثی در موردشون باهاش نداشتم. به جز سمینارهای قبلی خانم خاتم، بحث دیگری تا به امروز با ایشون نداشتم.
5- حسین ایروانی یه مطالعات محدودی روی علیت در مکانیک کلاسیک رو شروع کرده. بیشتر روی ایده ی گنبد جان نروتن (با فیلترشکن باید برید!!!) تمرکز کرده. یه بحث کوچیکی با هم داشتیم. ایده های خوبی داشت. نمی دونم که آیا مطالعاتش رو ادامه داده یا نه.

Photon

2008-12-06T22:11:00.002+03:30

I wonder if you know that PHOTON is one of the most controversial terms of physics. However, if you ask any scientist about photon, they will certainly give you some sort of direct answers (by the way, "photon" was coined by physical chemist G. N. Lewis in 1926). In this respect, I want you to explain your own perspective regarding the conception of PHOTON. What does photon mean in your mind?

Quantum Thermodynamics

2008-11-24T10:19:00.003+03:30

می‌دانیم در ترمودینامیک کلاسیک در فرایند آدیاباتیک احتمالات حالات ثابت می‌مانند. این مسأله به مکانیک کوانتومی هم تعمیم داده- می‌شود؛ به این معنی که اگر حالت سازست خالص باشد و به صورت یک بسط بیان شود ضرایب بسط در فرایند ثابت هستند و کت‌های پایه تغییر می‌کنند. اگر سازست در یک حالت مخلوط باشد شرط آدیاباتیک بودن فرایند ثابت بودن ماتریس چگالی است. آیا می‌توانیم یک فرایند آدیاباتیک داشته باشیم که در آن عملگر همیلتونی چرخه‌ای باشد، یعنی جمله‌ی پتانسیل وابسته به زمان آن در آغاز و پایان فرایند برابر صفر شود؟

Lecture Notes on Relativity

2008-11-03T17:18:00.003+03:30

Hi, here is my fourth lecture on special relativity
http://hse86.persiangig.com/document/lec4.rar

Cyclic Processes and Isolated Systems II

2008-11-02T12:17:00.008+03:30

قانون دوم ترمودینامیک منعی برانجام یک فرآیند چرخه‌ای در سازستی منزوی قرار نمی‌دهد. حالت یک سازست منزوی تنها با فرآیندهای مادی که در درون آن رخ می‌دهد قابل تغییر است. طی هر فرآیند چرخه‌ای در مرحله‌ای الزاماً آنتروپی کاهش می‌یابد. لذا امکان وقوع فرایند چرخه‌ای در سازست منزوی که با قانون دوم ناسازگاری نداشته باشد تنها پس از رسیدن سازست به حالت تعادل ممکن است. فرض کنید مقادیری از واکنشگرهایرا در سازست منزوی قرار می‌دهیم تا تعادل
برقرار شود. این نمونه‌ای از تحولی چرخه‌ای است که در سازست منزوی برقرار شده است. این سئوال مهم در اینجا مطرح است که مفهوم فرآیند به تغییر در کمیت‌های ترمودینامیکی دما فشار و حجم قابل تقلیل هست یا نه؟ اگر فرآیند تنها در این سطح تعریف شود، مثال ذکر شده فرآیند نیست. در نهایت این که تعادل در سازست منزوی یک حالت یکتا و بدون تحول نسبت به زمان است یا حالتی به لحاظ دینامیکی پویا؟

Absolute Space or Relative

2008-10-27T12:17:00.003+03:30

This quotation completely suggests Newton’s idea of absolute space:“Newton's mechanics concerns itself with the motions of particles under the action of forces. A particle is regarded as a material point; its motion is described by the position of that point in space as a function of time. It is assumed that the separate concepts of space and time are well understood, even though they defy adequate definition. Newton believed in an absolute space, but he also recognized that one cannot chart the motion of a body through this space. Instead, we define the position of one body with respect to another: "And so," as he wrote in the Principia, "instead of absolute places and motions, we use relative ones." “ French, “Special Relativity”I’ll be so pleased if you leave your note.

Relativistic Thermodynamics

2008-10-27T12:16:00.002+03:30

In my 3 last lectures on special relativity and tons of questions that have been asked, we learn too many useful things. Now I want to suggest something about thermodynamics. In an inertial frame that moves with velocity v respect to another frame what we can say about thermodynamics variables of the system. Is T, P and V invariant from one frame to another?

Cyclic Processes and Isolated Systems

2008-09-21T03:48:00.002+03:30

Do you think that the cyclic processes are possible in an isolated system? Yes or Not, Explain your reasons!

Criticizing Niels Bohr

2008-09-11T17:40:00.002+04:30

In the previous post, I have tried to summarize the essential points of N. Bohr on conceptual foundations of quantum theory. Although it seems very difficult to talk about a coherently unique Bohr’s view on quantum theory, the posted manuscript can be regarded as the main characteristics of his viewpoint toward the quantum domain. In this respect and with regard to this rereading of Bohr, do you think that Bohr’s ideas on quantum theory contain the whole possible story about the [current] quantum formalism? Does it contain any ambiguity or even some inconsistency in comparison with other physical theories?

The Essentials of Niels Bohr

2008-09-11T17:30:00.007+04:30

The behaviors of quantum systems that are manifested during the measurement are indispensible to the experimental arrangement that the quantum systems interact within. This implies the "impossibility of any sharp separation between the independent behaviors of atomic objects and their interaction with the measuring instruments which serve to define the conditions under which the phenomena appear"[Ref1, p18,26,32,].

"The quantum mechanical formalism permits the well-defined applications referring only to ... closed* phenomenon, [t]he word phenomenon ... refer[s] only to observations obtained under circumstances whose description includes an account of the whole experimental arrangement"[Ref1, p4]. This is the main distinguishing characteristic of micro nature according to Bohr.

As emphasized by Bohr, it is impossible to subdivide a quantum phenomenon into a sequence of physically unambiguous well-defined steps and "ascribe customary physical attributes" to them, i.e., the unambiguous use of space-time concepts for the description of each step. "In particular, it must be realized that - besides in the account of the placing and timing of the instruments forming the experimental arrangement - all unambiguous use of space-time concepts in the description of atomic phenomena is confined to the recording of observations which refer to marks on a photographic plate or to similar practically irreversible amplification effects like the building of a water drop around an ion in a cloud-chamber" [Ref1,p31].

In order to ascribe the unambiguous physical attributes to the dynamical evolution of object within the measuring instrument, we have to subdivide the phenomenon. "Any attempt of subdividing the phenomena will demand a change in the experimental arrangement". However, because of "introducing new possibilities of interaction between objects and measuring instruments"[Ref1,p18], the change of the experimental arrangement at the proper time and proper place will result to a new phenomenon. "Consequently evidence obtained under different experimental conditions cannot be comprehended within a single picture, but must be regarded as complementary in the sense that only the totality of the phenomena exhausts the possible information about the objects"[Ref1,p18]. Therefore, "we are dealing with individual phenomena and that our possibilities of handling the measuring instruments allow us only to make a choice between the different complementary types of phenomena we want to study"[Ref1,p18].

* The italic emphasizes are made by the author of this paper.
Reference: “Quantum theory and measurement”, edited by J.A.Wheeler, W.H.Zurek, pp. 9-49, Princeton University Press, New Jersey, (1983).

Physical Reality in Quantum Theory (2)

2008-09-08T01:21:00.005+04:30

نتیجه ی کلی محاسبه ای که برای آزمایش فکری ارائه شده در نوشته ی قبلی بدست آمده است را می توان بصورت زیر خلاصه کرد:
اکر فضایی که میدان اعمال می شود با فضایی که پس از خاموش شدن میدان مکان ذره در آن اندازه گیری می شود همپوشانی نداشته باشد، توزیع فضایی ذره در آن فضا هیچ تغییری نمی کند و تنها اگر میان فضای اعمال میدان و فضایی که مکان ذره اندازه گیری می شود همپوشانی وجود داشته باشد توزیع فضایی ذره تغییر خواهد کرد. به نظر شما چنین نتیجه ای تعبیر فیزیکی می تواند داشته باشد؟

Physical Reality in Quantum Theory (1)

2008-08-20T12:00:00.006+04:30

Is quantum mechanics compatible with the reality assumption? Or, from a different view, are we forced to use the reality assumption in quantum domain?

The second question was the theme of a easy-going manuscript that we (Dr.Shafiee, Me!, and Dr. Golshani) have written in which we have given a positive answer to the second question by proposing a thought experiment!

Regarding our discussions and debates on this issue, it seems that the main possible objection to our claim is to put forward a different formulation of the proposed thought experiment that would be deprived from the reality assumption introduced in our calculation in the paper.
In following, I mean this pdf file; I have propounded a different formulation whose results are also different.

John Norton

2008-08-12T12:56:00.013+04:30

Being familiar with John Norton can be seen as the one of the most wonderful experiences I had in Arolla summer school. By the way, he is not that much rigid and firm as he looks in his web site. Just stare at his eyes in his photo to understand what I mean!

John is a famous man in philosophy of science. Thus, if you read his writings then you could also become famous somehow! He is a philosopher of science whose field of research is mainly focused on relativity (and in addition, a little bit on second law of thermodynamics). In this summer school, he had three lectures that their whole content can be found in the following web address.

His first lecture concerned about causality (Causation as a Folk Science). This lecture was related somehow to his third lecture named “That Damn Dome: Indeterminism in Classical Physics”. His second lecture was entitled as “Einstein's Methods and His Discovery of General Relativity”. I specifically recommend you his third lecture on indeterminism.

The wave function riding on seasaw (2)

2008-07-08T23:46:00.024+04:30

این نوشته در ارتباط با پیام اول با عنوان "تابع موج سوار بر الاکلنگ" است. فکر کردم ارسال این نوشته در قسمت نظرات خواننده را از خواندن آن بخاطر حجم زیاد منصرف می‌کند بنابراین ترجیح دادم آن را بصورت یک پیام جدید ارسال کنم.
من فکر می‌کنم این آزمایش فکری در واقع بیان صریح مشکل اندازه‌گیری در مکانیک کوانتومی است. شاید بیان تعریف ساده‌ای از اندازه‌گیری بد نباشد. اندازه‌گیری در واقع یک جفت‌شدگی موقت انرژی بین سازست مورد اندازه‌گیری و دستگاه اندازه‌گیری است که امکان استنتاج خواص سازست مورد اندازه‌گیری را از روی خواص دستگاه اندازه‌گیری فراهم می‌آورد. برای اینکه این اطلاعات توسط انسان قابل برداشت باشد باید دستگاه اندازه‌گیری لزوماً کلاسیکی باشد. هر اندازه‌گیری را می‌توان به سه مرحله‌ی پیش‌اندازه‌گیری، اندازه‌‌گیری و در نهایت مشاهده تقسیم کرد. در مرحله‌ی پیش‌اندازه‌گیری (آماده‌سازی) سازست مورد نظر برای بدست آوردن یک سری نتایج خاص آماده می‌شود. در مرحله‌ی اندازه‌گیری، سازست مورد اندازه‌گیری با دستگاه اندازه‌گیری وارد برهم‌کنش شده و در نهایت در مرحله‌ی مشاهده نتیجه‌ی این برهم‌کنش ثبت می‌شود. فقدان هر یک از این مراحل به معنی کامل نشدن اندازه‌گیری است. در این آزمایش که از نظر من ترکیبی از آزمایش جعبه‌ی اینشتین و ناسازه‌ی گربه‌ی شرودینگر (با وارد کردن یک الاکلنگ با تمام ویژگی‌های کلاسیکی به دنیای کوانتومی) است اگر از دید فون‌نویمن به مساله نگاه کنیم در طی اندازه‌گیری حالات جعبه (با یا بدون ذره) با حالات الاکنگ (طرف راست و چپ) در‌هم‌تنیده می‌شود و در حین مشاهده‌ی نتیجه‌ی این درهم‌تنیدگی تابع موج درهم‌تنیده به حالت یکی از جعبه‌ها تقلیل پیدا می‌کند. در مورد این سوال که آیا قبل از مشاهده وضعیت الاکلنگ تغییر می‌کند یا نه بسته به نوع دیدگاه نسبت به مساله‌ی واقعیت فیزیکی پاسخ می‌تواند آری یا خیر باشد. اما باید توجه کرد که نمی‌توان مساله‌ی تقلیل تابع موج را از اندازه‌گیری حذف کرد. اگر با این دید به مساله نگاه کنیم باید در حین اندازه‌گیری یعنی تقلیل تابع موج، وضعیت الاکلنگ تغییر کند. در توضیح M.Bahrami در قسمت نظرات پیام اول یک رابطه‌ی علت و معلولی بین وضعیت الاکلنگ و تقلیل تابع موج در نظر گرفته شده است، اما آیا این رابطه یک رابطه‌ی علّی است؟ از طرف دیگر ممکن است به نظر برسد که بدون برهم‌کنش با ذره اندازه‌گیری رخ داده است. اما فکر می‌کنم باید با دقت بیشتری به مساله نگاه کرد. اول باید مشخص شود که در مساله‌ی اندازه‌گیری منظور از برهم‌کنش، برهم‌کنش سازست کوانتومی با دستگاه اندازه‌گیری کلاسیکی است یا برهم‌کنش مجموعه‌ی سازست کوانتومی و دستگاه اندازه‌گیری کلاسیکی با مشاهده‌گر است. اگر نوع اول مد نظر باشد در این آزمایش بین ذره‌ی درون جعبه و الاکلنگ بواسطه‌ی نیروی گرانش زمین برهم‌کنش رخ می‌دهد که به درهم‌تنیدگی بین حالات ذره و الاکلنگ می‌انجامد. اما بخاطر برهم‌کنش از نوع دوم تابع موج تقلیل پیدا می‌کند و اندازه‌گیری معنا پیدا می‌کند. بنابراین در توضیح این آزمایش فکری می‌توان گفت که:

در ابتدا تا قبل از باز کردن قفل‌های نگهدارنده‌ی الاکلنگ تابع موج توصیف‌کننده‌ی سازست کوانتومی بصورت زیر است:

بعد از باز کردن قفل‌های نگهدارنده‌ی الاکلنگ، اگر حالت راست و چپ الاکلنگ را به ترتیب با و نمایش دهیم تابع موج کل را می‌توان بصورت زیر بیان کرد:
باید توجه کرد تا اینجا هنوز تقلیل تابع موج رخ نداده است اما آیا وضعیت الاکلنگ تغییر کرده است؟ از نظر من پاسخ این سوال بستگی به نوع دیدگاهی که نسبت به مساله‌ی واقعیت فیزیکی اتخاذ می‌کنیم دارد. اگر با یک عینک واقع‌گرا به مساله نگاه کنیم وضعیت الاکلنگ تغییر کرده است زیرا بالاخره ذره در یکی از دو جعبه است و درنتیجه به یک طرف الاکلنگ نیروی بیشتری وارد می‌شود و آن طرف به سمت پایین کشیده می‌شود. اما با یک دید تجربه‌گرا (متاسفم، کلمه‌ی مناسبتری پیدا نکردم) تا زمانی که اندازه‌گیری کامل نشده است (مشاهده انجام نشده است) نمی‌توان چیزی در مورد وضعیت الاکلنگ گفت. به هر حال در هر دو دیدگاه با مشاهده، تابع موج فوق به یکی از حالت‌های مربوط به ذره – الاکلنگ کاهش پیدا می‌کند. سوالی که در اینجا بدون پاسخ می‌ماند چگونگی این تقلیل است. اگر آزمایش اصلی جعبه‌ی اینشتین را در نظر بگیریم با برداشتن در یکی از جعبه‌ها حتی اگر ذره در آن جعبه نباشد تقلیل تابع موج رخ می‌دهد. اگر ذره در جعبه‌ای که در آن را برداشته‌ایم نباشد بدین معنی است که ذره در جعبه‌ی دیگر است اما آیا این استنتاج، توجه کنید استنتاج، به معنی اندازه‌گیری است در صورتی که برهم‌کنشی بین ذره‌ی کوانتومی و دستگاه اندازه‌گیری کلاسیکی رخ نداده است؟ به نظر می‌رسد که اندازه‌گیری انجام نشده است، اما فکر می‌کنم باید با دقت بیشتری به این مساله نگاه کنیم. وقتی در جعبه را برمی‌داریم چگونه درباره‌ی اینکه ذره درون جعبه هست یا نیست قضاوت می‌کنیم؟ جز از طریق یک دستگاه اندازه‌گیری کلاسیکی می‌توان درباره‌ی وجود یا عدم وجود ذره در جعبه اظهار نظر کرد. در ارتباط با نظر A.Massoudi در قسمت نظرات مربوط به پیام اول اگرچه به نظر من کلمه‌ی "ساده‌تر" کلمه‌ی مناسبی برای توصیف رابطه‌ی مساله‌ی جعبه‌ی اینشتین و گربه‌ی شرودینگر نیست (من ترجیح می‌دهم بگویم مساله‌ی جعبه‌ی اینشتین نسبت به ناسازه‌ی گربه‌ی شرودینگر مشکل اندازه‌گیری را صریح‌تر بیان می‌کند) اما قسمت دوم نظر او قابل تامل است. آیا این بدین معنی است که این پاردوکس‌ها بنیادی هستند و پاسخ قاطعی به این سوالات نمی‌توان داد؟ آیا مشکل از نحوه‌ی نگاه ما به دنیای کوانتومی است؟ آیا وارد حوزه‌ای شده‌ایم که نمی‌توانیم بدون کنار گذاشتن خود آن را مورد بررسی قرار دهیم؟ آیا هیچگاه خواهیم توانست مثل یک الکترون به دنیا نگاه کنیم؟... من فکر می‌کنم نمی‌توانیم به این سوالات پاسخ قطعی دهیم بنابراین فقط باید سعی کنیم هر چه بیشتر به پاسخ نزدیک شویم. فکر نمی‌کنم این نوشته پایانی داشته باشد بنابراین خود آن را به پایان می‌برم.

The Second Word

2008-07-03T11:00:00.013+04:30

به‌نام خداوند جان و خرد
به قولی اولین قدم را برداشتیم و سپس توضیح دادیم که دوست داریم راهی چه راهی شویم!
این وبلاگ برای اشتراک ایده‌های علمی-بنیادی-فلسفی تمامی دوستانی است که علاقه‌مند به حوزه‌های بنیادی هستند (بخصوص حوزه‌های علمی زیرمجموعه‌ی فعالیت‌های گروه دکتر شفیعی و گروه دکتر مهجانی).
البته بنده چنین تجربه‌ای را در سطحی بسیار ابتدائی برای چند درسی که TA بوده‌ام داشتم و دکتر شفیعی همواره پیشنهاد می‌دادند که برای گروه خودمان ومباحث مرتبط با فعالیت‌های گروه نیز چنین فضائی داشته باشیم. لذا می‌توان گفت که ایده‌ی اولیه‌ی شکل‌گیری چنین فضائی از جانب ایشان بوده است.
از آنجا که در اولین قدمها هستیم، لذا چندان نه می‌توان و نه می‌خواهیم که یک فرم و صورت خاصی را در نحوه‌ی مدیریت وبلاگ داشته باشیم. هدف اصلی‌مان رسیدن به محیطی فعال و علمی برای تبادل نظر در خصوص مباحث بنیادی علم است که ان‌شاءالله با یاری و همراهی دوستان به آن خواهیم رسید.
اصولا بهتر است که در عمل تمامی ایده‌ها و افکار خود را پیگیری کنیم. لذا اجازه دهید که همراه با هم اولین قدم را که همان پست قبلی (تابع‌موج سوار بر الاكلنگ (1) ) است را بررسی کنیم. منتظر همگی‌تان هستیم.

The wave function riding on seasaw (1)

2008-07-02T20:19:00.010+04:30

ایده⁭ای که در این جا سعی در بررسی آن داریم به نوعی یک بازنگری خاص از ایده⁭ی جعبه⁭های اینشتین است. البته ما در اینجا به بررسی بیان دوبروی و یا اینشتین در این خصوص نمی⁭پردازیم و تنها ایده⁭ی مورد نظر خود را بیان می⁭کنیم. برای آشنائی با ایده⁭ی جعبه⁭های اینشتین به مقاله⁭ی نورسن و یا بونکودا مراجعه کنید.

i- فرض کنید که یک ذره⁭ی کوانتومی را در داخل یک جعبه⁭ی یک بعدی در راستاي x با ابعاد l محبوس کرده⁭ایم. این جعبه را I می⁭نامیم.
ii- سپس با قرار دادن یک صفحه⁭ی غیرقابل نفوذ، این جعبه را بصورت متقارن به دوجعبه⁭ی دیگر تقسیم می⁭کنیم، و آنها را به ترتیب II-r و II-l می⁭نامیم.
iii- پس از آن، جعبه⁭های II-r و II-l را در انتهای بازوهای یک الاکنگ ایده⁭آل قرار می⁭دهیم. تکیه⁭گاه الاکلنگ در وسط آن قرار دارد و انتهای هر بازو را توسط دو قفل در یک ارتفاع ثابت کرده⁭ایم. در تمامی طول این فرآیندها، جعبه⁭ها تحت تأثیر میدان گرانش زمین قرار داشتند، اما تمامی فرآیند تا قرار دادن جعبه⁭های II-r و II-l بر روی الاکلنگ در یک ارتفاع ثابت انجام می⁭شود، لذا تأثیر میدان گرانش به علت ثابت بودن قابل صرف نظر کردن است. (در واقع راستای میدان گرانش عمود بر راستای گسترش جعبه است)
iv- حال فرض کنید که قفل⁭های نگه⁭دارنده⁭ی بازوهای الاکلنگ را باز کنیم.
سؤالی که به دنبال پاسخ آن هستیم آن است که وضعیت الاکلنگ در iv چگونه خواهد بود.
(برای ایجاد تصویرسازی مناسب، جعبه دوبعدی رسم شده⁭است)